Ba Đình- Hà Nội: 50 năm phát triển - tỏa sáng

Ba Đình - tên gọi ấy luôn ngân vang trong lòng mỗi người dân đất Việt với niềm tôn kính thiêng liêng. Cũng bởi, vùng đất ấy ở trong lòng Thủ đô Hà Nội và được Chính phủ quyết định là trung tâm Hành chính- chính trị quốc gia.

Ba Đình - nơi đã và đang diễn ra bao sự kiện đặc biệt và gắn với bao di tích văn hóa lịch sử quan trọng của đất nước. Nửa thế kỷ phát triển, nhân dân quận Ba Đình tự hào về truyền thống để tiếp bước trong công cuộc xây dựng Thủ đô văn minh, giàu đẹp.

Lưu truyền văn hóa Thăng Long- Hà Nội

Ba Đình nằm ở vùng đất phía Tây Kinh thành Thăng Long- xưa có tên gọi là Thập Tam Trại. Trải qua bao biến thiên, vùng đất này trở thành một không gian lịch sử - văn hóa hình thành trên cơ sở của nhiều nhân tố, có cả yếu tố lịch sử, có cả yếu tố dân gian. Điều đó được thể hiện rõ nét nhất qua những quần thể di tích đình, đền, chùa cũng như những lễ hội dân gian ở nơi đây.

Một lễ hội điển hình ở Ba Đình cần phải nhắc đến là Lễ hội “Thập tam trại”. Hàng năm, để tưởng nhớ Nguyễn Quý Công- người có công khai khẩn vùng đất hoang phía Tây thành Thăng Long, tạo nên vùng nông nghiệp trù phú ven kinh đô với địa danh Thập Tam Trại - quận Ba Đình ngày nay, lễ hội Thập tam trại lại được tổ chức. Đặc biệt, năm 2010, nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội lần đầu tiên lễ hội Thập tam trại được quận Ba Đình tổ chức với quy mô lớn nhất, hoành tráng nhất tại công viên Bách Thảo với những nét văn hóa truyền thống của người Hà Nội được tái hiện.

Lễ hội "Thập tam trại" với lễ rước có đầy đủ 13 làng trại

Lễ rước có đầy đủ 13 làng trại là Vĩnh Phúc, Liễu Giai, Cống Vị, Ngọc Hà, Hữu Tiệp, Kim Mã, Xuân Biểu, Thủ Lệ, Vạn Phúc, Ngọc Khánh, Đại Yên, Giảng Võ, Cống Yên. Trong chương trình lễ hội có các trò chơi dân gian như, đánh cờ người, chọi gà, đập niêu đất, đánh đu tre. Tiết mục cuối cùng kết thúc lễ hội cũng chính là tiết mục được mọi người xem đông đảo và thích thú nhất là tiết mục “Chém rắn” của làng Lệ Mật. Ngoài ra, cùng với sự phát triển, lễ hội được mở rộng với nhiều tiết mục đặc sắc như màn biểu diễn múa quạt dưỡng sinh, màn biểu diễn võ thuật. Kết thúc phần biểu diễn diễu hành là màn Ngũ Long (5 rồng) với đầy đủ mầu sắc múa lượn biểu diễn đẹp mắt.

Lễ hội Thập Tam Trại quận Ba Đình là một sự kiện văn hóa, nghệ thuật truyền thống và đương đại là dịp thu hút đông đảo quần chúng nhân dân trực tiếp tham gia, thể hiện sinh động và thụ hưởng văn hóa. Lễ hội truyền thống của các địa phương quận Ba Đình trong sự giao lưu hội tụ, tạo sức mạnh đoàn kết, lan tỏa, qua đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc với truyền thống ngàn năm văn hiến, tri ân các bậc tiền nhân, tôn vinh quảng bá hình ảnh văn hóa Thập Tam Trại với nhân dân Thủ đô, đồng bào trong nước và bạn bè quốc tế.

Trên đất Ba Đình còn hội tụ những nét văn hóa kiến trúc độc đáo của kinh thành Thăng Long Xưa và Thủ đô Hà Nội nay qua những di tích đình, đền, chùa nổi tiếng. Đó là Đền Voi Phục (Thủ Lệ) được coi là một trong “Thăng Long tứ trấn”, nằm trên gò Long Thủ (đầu rồng) quay theo hướng Nam, hơi ngả một chút sang Đông, đó là hướng của đế vương, hội tụ mọi nguồn sinh lực của vũ trụ. Đền Voi Phục thờ Linh Lang Đại Vương- người đã có công đánh đuổi giặc Tống trên dòng Khao Túc.

Hay như, chùa Một Cột nằm trong quần thể di tích quan trọng, gồm: Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh, nhà sàn và ao cá Bác Hồ. Từ giữa hồ sen hình vuông, vươn lên cột đá cao hai trượng, chu vi chín thước, đỡ lấy tòa sen cũng chính là một ngôi chùa nhỏ, thờ Quan Âm Bồ tát. Tương truyền chùa được xây dựng từ thời vua Lý Thái Tông, niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo thứ nhất (năm 1049). Năm 1922, chùa Một Cột được Trường Viễn Đông Bác Cổ trùng tu lại. Trước đêm thực dân Pháp phải trao trả lại Hà Nội cho chính phủ nước ta, chúng đã đang tâm đặt mìn phá tan chùa. Năm 1954, nhân dân ta đã phục dựng lại chùa Một Cột theo đúng nguyên mẫu của ngôi chùa cổ xưa. Chùa Một Cột được xem là ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất ở Việt Nam. Một ngôi chùa tưởng như rất nhỏ bé mong manh, có lẽ cả thế giới chỉ Việt Nam mới có ngôi chùa kiến trúc siêu nhỏ như vậy nhưng giá trị văn hóa, lịch sử vô cùng to lớn, lại trường tồn cùng dân tộc. Một ngôi chùa giữa hồ nước không tường hào, không tháp chuông, không cổng tam quan nhưng vẫn uy nghiêm trong tâm linh dân tộc, là hình ảnh biểu trưng của thủ đô, vững vàng trong dòng thời gian bất tận.

Hoàng thành Thăng Long - được UNESCO công nhận là di sản thế giới

Đặc biệt, khu di tích Hoàng thành Thăng Long- Hà Nội được UNESCO công nhận là di sản thế giới cũng nằm trên đất Ba Đình..Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội là nơi ghi đậm dấu ấn những giá trị biểu đạt văn hóa và những sự kiện mang tầm vóc ý nghĩa toàn cầu. Ủy ban di sản thế giới đã công nhận khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long vì những di tích trên mặt đất và khai quật được trong lòng đất tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội là minh chứng đặc sắc về quá trình giao lưu văn hóa lâu dài, là nơi tiếp nhận nhiều ảnh hưởng văn hóa từ bên ngoài, nhiều học thuyết, tư tưởng có giá trị toàn cầu của văn minh nhân loại để tạo dựng nên những nét độc đáo, sáng tạo của một Trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của một quốc gia vùng châu thổ sông Hồng. Những tầng văn hóa khảo cổ, di tích kiến trúc và nghệ thuật của di sản phản ánh một chuỗi lịch sử nối tiếp nhau liên tục của các vương triều cai trị đất nước Việt Nam trên các mặt tư tưởng, chính trị, hành chính, luật pháp, kinh tế và văn hóa trong gần một nghìn năm. Trên thế giới rất hiếm tìm thấy một di sản thể hiện được tính liên tục dài lâu như vậy của sự phát triển chính trị, văn hóa như tại khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.

Vững bước cùng Thủ đô phát triển

Ngày 31/5/1961, Khu phố Ba Đình (nay là quận Ba Đình) được thành lập. Qua nhiều lần điều chỉnh địa giới, hiện nay quận Ba Đình có diện tích 9,29km2, 14 phường với trên 23 vạn người. Năm mươi năm qua, Đảng bộ và nhân dân Ba Đình luôn nỗ lực hết mình đóng góp vào sự phát triển của Thủ đô. Đặc biệt, trong 20 năm đổi mới với tinh thần: Đổi mới nhanh chóng, ổn định tình hình, hiệu quả kinh tế- xã hội cao hơn, Ba Đình ngày càng vững mạnh trên mọi mặt.

Ba Đình - vững bước cùng thủ đô phát triển

Bằng những giải pháp cụ thể thúc đẩy kinh tế phát triển, cơ cấu hợp lý, thu hút được nhiều lao động, kinh tế quận Ba Đình từ năm 2006 đến nay luôn tăng trưởng ổn định, các doanh nghiệp ngoài quốc doanh phát triển mạnh. Tổng giá trị sản xuất trong 5 năm đạt trên 12 tỷ đồng. Thu ngân sách trên đại bàn luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch thành phố giao, nhiều năm hoàn thành ở mức cao. Năm năm qua, các thành phần kinh tế được tạo điều kiện và phát triển mạnh mẽ, hạ tầng cơ sở đáp ứng với yêu cầu tốc độ đô thị hóa, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt.

Ba Đình là quận đầu tiên được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba do có thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác GPMB. Trong những năm qua, quận đã hoàn thành hàng chục dự án và giải quyết tập trung hiệu quả những dự án trọng điểm như: Đường Văn Cao- Hồ Tây, Thành cổ Hà Nội, Cung thể thao Quần Ngựa…

Trong lĩnh vực văn hóa, xã hội, Ba Đình là quận đầu tiên trong cả nước đạt phổ cập giáo dục tiểu học và THCS, xóa xong lớp học ca 3, phòng học cấp 4. Đến nay, quận đã có 10 trường đạt chuẩn quốc gia, 100% đội ngũ cán bộ giáo viên đều đạt và vượt chuẩn. Công tác xã hội hóa giáo dục từng bước được mở rộng về quy mô và loại hình, tạo ra nguồn lực thúc đẩy giáo dục, đào tạo, dạy nghề phát triển.

Hoạt động VHTT-TDTT ở quận được thực hiện sôi động hiệu quả và làm tốt chức năng tuyên truyền cổ động, phục vụ những ngày lễ lớn. Đặc biệt, trong ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016, toàn thể cử tri Ba Đình đã tích cực thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Bên cạnh đó, trong nhiều năm qua, nhân dân thực hiện tốt cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa. Nhân kỷ niệm 50 năm Giải phóng Điện Biên, Đảng bộ và nhân dân Ba Đình đã xây tặng thành phố Điện Biên Phủ kết nghĩa Trường Mầm non Thanh Trường trị giá 700 triệu đồng, trao tặng 13 nhà đại đoàn kết.

Song song với việc phát triển kinh tế xã hội, quận còn tập trung phát triển đô thị đối với quản lý và xây dựng nếp sống văn hóa, kỷ cương, giữ gìn đô thị sáng - xanh - sạch - đẹp, xứng đáng với vị trí trung tâm hành chính - chính trị Quốc gia. Công tác tuyên truyền thực hiện nếp sống văn minh đô thị được đông đảo nhân dân đồng tình và hưởng ứng. Việc thực hiện các tuyến phố không để xe đạp, xe máy buôn bán trên lòng đường, vỉa hè đã đi vào nền nếp. Đến nay, toàn quận đã có 17 tuyến phố văn minh đô thị như phố Kim Mã, Nguyễn Thái Học, Giang Văn  Minh, Sơn Tây, Đội Cấn, Ngọc Hà, Quán Thánh, Điện Biên Phủ, đường Thanh Niên...

Qua nửa thế kỷ phát triển, với những thành tựu đạt được, Đảng bộ, nhân dân quận Ba Đình đã vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang” (2000), Huân chương lao động hạng nhì (2003,2004) “Anh hùng lao động” trong thời kỳ đổi mới (2006) và Huân chương lao động Hạng Nhất (2011). Bề dày thành tích ấy chính là nguồn lực to lớn để Đảng bộ, nhân dân quận Ba Đình luôn quận luôn sáng tạo, vượt qua khó khăn để vươn lên tiếp tục phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn mới vì sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa thủ đô và đất nước.

Theo Người Hà Nội

Đăng lúc: 01/06/2011 17:12

Bản để in Lưu vào bookmarkKết nối nhà cung cấp đặc sản, nhà sản xuất, nhà phân phối