Đền Voi Phục

Được coi là một trong Thăng Long Tứ Trấn, ngự ở phía tây kinh thành nay là thủ đô Hà Nội, đền thờ Linh Lang Đại Vương, uy phong lẫm liệt, thét voi phải quỳ, người đã giúp vua Lý Thánh Tông đánh đuổi giặc Tống xâm lược bờ cõi.

Đền được dựng năm Chương Thánh Gia Khánh thứ 7 (1065) đời Lý Thánh Tông ở góc phía tây nam thành Thăng Long cũ thuộc địa phận làng Thủ Lệ nay là công viên Thủ Lệ. Gọi là Thủ Lệ vì dân ở đây được miễn nhưng khoản phu phen tạp dịch để chuyên phục dịch việc cúng tế ở đền. Xưa trước cửa đền có hồ rộng dài, cũng gọi là hồ Linh Lang, tương truyền thuyền rồng nhà vua có thể từ hoàng cung đi tới khu vực đền bằng đường đó.

Đền voi phục xưa

Đền thờ Linh Lang đại vương, thánh Linh Lang – một cái tên chung của nhiều ông thánh trong các đền miếu nước ta. Thần Linh Lang vương được nhân dân tôn thờ ở khá nhiều đền, đình khác nhau trên mảnh đất Thăng Long như Kim Mã, Cống Vị, Liễu Giai… và ở các tỉnh khác như Hà Tây, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Có nhiều huyền tích về thần Linh Lang, trong đó phổ biến truyền thuyết đây là hoàng tử Hoằng Chân con vua Lý Thái Tông do một bà phi người làng Bồng Lai (Đan Phượng) sinh ra ở Trị Chợ Thủ Lệ. Hoàng tử đã tham gia trận đánh quân Tống xâm lược trên phòng tuyến sông Cầu và hi sinh tại đó.

Còn có thần tích kể rằng , Cảo Nương là một Cung phi của vua Lý ra tắm ở hồ Tây bị rồng cuốn lấy người, về có mang sinh ra hoàng tử trên mình có 28 vết vảy rồng và 7 hàng chấm sáng long lanh như ngọc trên ngực. Vua bèn đặt tên cho là Linh Lang và xây dựng điện cho hai mẹ con ở ngay bên bờ hồ Linh Lang. Lớn lên Linh Lang xin đi cầm quân đánh thắng quân Tống. Vua muốn nhường ngôi cho nhưng chàng từ chối, về ở Trại Chợ, sau bị bệnh từ trần hóa con rồng đem cuốn quanh phiến đá rồi đi xuống hồ Tây biến mất. Vua bèn cho lập đền thờ ở ngay nơi ở của hoàng tử và phong thần, là Linh Lang đại vương. Trong đền có hòn đá, có hai vết lõm, như thể chứng thực huyền tích nói rằng khi Linh Lang sắp hóa kiếp đã nằm gối đầu lên tảng đá đó.

Dân gian gọi là Đền voi phục phỏng theo tượng hai chú voi phục trước cổng đền

Thần Linh Lang đã bị bao phủ bởi một tấm màn huyền tích dày đặc, nhưng lần dở lại những trang sử có thể thấy thần Linh Lang là một nhân vật lịch sử có thật, đó là hai hoàng tử nhà Lý đã theo Lý Thường Kiệt chống quân xâm lược Tống bên bờ sông Như Nguyệt và đã hy sinh. Hoằng tử Hoằng Chân và Chiêu Văn một lần đem 400 chiến hạm và vài vạn quân đi chống cự với quân Tống. Tống quân phải lui binh, quân ta đuổi theo lên bờ. Quân Tống chạy, tướng giặc là Quách Quý và Yên Dạt đem quân ra ứng cứu. Do tiến quá sâu vào trận địa giặc nên quân ta bị phản công mạnh, quân ta yếu thế thiệt hại mấy nghìn người, phải rút lui. Tới sông, chiến thuyền bị bắn chìm, quân ta lại chết đuối thêm nữa, hai hoàng tử cũng tử nạn.

Và đền Linh Lang được lập để nghi nhớ công lao của hai người anh hùng chống giặc ngoại xâm được nhân dân linh hóa thành thần Linh Lang biến thành giao long bò xuống nước và biến mất.

Trải qua những biến thiên của lịch sử và nhiều lần trùng tu nay đền không còn hình dáng cũ: Đền chính là địa bàn trận phục kích quân Pháp của quân dân ta ngày 21-12-1873 và ngày 18-5-1882 (ngày 2 tên quan 5 giặc là Villers và Henri Rivière đã tử trận). Năm 1947, giặc Pháp mở rộng chiến tranh, đánh lên Sơn Tây, đã đốt trụi đền Voi Phục. Đến năm 1953, dân vùng này đã quyên góp tiền và xây dựng lại, song không được như cũ. Từ năm 1954 đến nay cũng đã có nhiều đợt tu sửa nhỏ.

Đầu năm 1994, nhân dân Thủ Lệ đã quyên góp đúc lại quả chuông chiều cao 93cm, đường kính miệng 70cm, thân chia 4 múi, mỗi múi có 2 hàng chữ Hán đúc nổi "Tây trấn thượng đẳng".

Đăng lúc: 04/07/2011 16:25

Bản để in Lưu vào bookmarkKết nối nhà cung cấp đặc sản, nhà sản xuất, nhà phân phối