Phố Lương Ngọc Quyến

Phố Lương Ngọc Quyến nay nằm gọn trong khu phố cổ Hà Nội, trong quận Hoàn Kiếm, dài 334 mét, nối từ phố Nguyễn Hữu Huân (xưa gọi là phố Bắc Ninh) sang đến phố Hàng Giày. Đấy là một phố quen thuộc ngắn của Hà Nội, xưa từng là thôn Ưu nhất và thôn Ngư Võng, huyện Thọ Xương

Lương Ngọc Quyến là ai mà nay ở Hà Nội có một phố mang tên ông? Đó là con trai cụ Cử Lương Văn Can, một nhà Nho thức thời yêu nước, một trong những người sáng lập phong trào Đông Kinh Nghĩa thục nổi tiếng.

Lương Ngọc Quyến có hiệu là Lập Nham, sinh năm 1885. Ông và em trai là những thanh niên đầu tiên hưởng ứng phong trào Đông du, sang Nhật tìm đường làm cách mạng (năm 1905). Năm 1911 ông về Trung Quốc cùng Phan Bội Châu tổ chức ra Việt Nam Quang Phục hội. Năm 1914 ông bị cảnh sát Anh Quốc bắt tại Hồng Kông, chuyển cho Pháp và bị giải về Hà Nội, bị tuyên án khổ sai chung thân và bị đầy lên nhà tù ở thị xã Thái Nguyên. Trong tù, ông đã giác ngộ được nhiều binh lính bằng quan điểm cách mạng và bằng cả đạo đức, nếp sống giản dị tinh thần bất khuất, thái độ chan hòa dân chủ của mình, vì vậy mà Đội Cấn đã nhờ cậy ông làm “cố vấn” cho cuộc khởi nghĩa. Lương Ngọc Quyến hy sinh rất trẻ, đó là năm 1917, mới 32 tuổi.

Khu vực này từng có thời kỳ được gọi là cái dạ dày của Hà Nội, đầy hàng quà đủ loại bán gần suốt đêm vì có nhiều rạp hát, rạp chiếu bóng, nhiều ổ thuốc phiện bí mật một cách công khai cùng nhiều Hoa Kiều sinh sống, hay thức khuya để cờ bạc, và làm những việc mà chỉ riêng họ thích. Nay giữa phố vẫn còn một rạp hát được xây dựng lại sau năm 1954, nhưng nay cải lương đang không còn khách, rạp bỏ không, đoàn cải lương Kim Phụng cũng không còn hoạt động. Xế cửa rạp có một khách sạn, nguyên là một cửa hàng thực phẩm cải tạo lại, trước kinh doanh thức ăn chín, chủ yếu là giò chả, đắt hàng vào dịp Tết Nguyên Đán (thời bao cấp gần như độc quyền nên đắt hàng là đương nhiên). Dọc phố là nhà buôn bán nhỏ, từng có hàng phở Kế khá ngon, có hàng cao lâu có món ăn thập cẩm, thời tạm chiến gọi là cơm Hoa Kỳ, sau hòa bình, món ấy đổi thành “Hồng Kỳ” (tức cơm cờ đỏ). Ghê thay cho thói theo thời của người chủ cao lâu này. Mấy năm nay, hàng ăn lại mọc ra nhan nhản khắp phố, nào cà phê Ca, nào các hàng xôi trứng rán, xôi lạp xường, xôi gà, xôi thịt kho tàu, nào bánh bao nóng, cùng phở, mỳ, cháo, và rất nhiều món khác cho khách ăn tới khuya. Ngã ba, phố Lương Ngọc quyến gặp ngõ Nội Miếu, nơi có nhà sản xuất xì dầu cũng đã thành khách sạn nhôm kính sáng choang, tây ba lô thích thuê ở đây vì rẻ mà cũng vì dễ đi chơi trong khu phố cổ Hà Nội bất cứ giờ nào. Quá một chút, trên phố Hàng Giầy, có quán bánh trôi tàu, lục tào xá, chí ma phù của nghệ sĩ ưu tú Phạm Bằng đứng bán (cùng vợ và mấy cô con gái) khi ông không lên sân khấu. Cũng khá ngon nên đông khách. Có khi chủ quán cùng khách ngồi bên bát chè ngọt bình luận về vở diễn hoặc một cuốn băng hình vừa chiếu trên truyền hình.

Một người Hà Nội, hy sinh ở Thái Nguyên. Trà Thái Nguyên hàng ngày bán nhiều trên phố Hàng Điếu. Hà và Thái duyên tình gắn bó là vậy, chưa kể hàng ngày xe lửa đi về giữa hai thành phố, một Thủ đô và một cũng là Thủ đô của cách mạng, của kháng chiến...

Bảo Khanh

Đăng lúc: 26/05/2011 11:40

Bản để in Lưu vào bookmarkKết nối nhà cung cấp đặc sản, nhà sản xuất, nhà phân phối