Vinh danh Trạng nguyên Nguyễn Trực

ICTnews - Trong văn bia Tiến sĩ đầu tiên được dựng trong Văn Miếu Quốc Tử Giám, năm Đại Bảo thứ 3 (1442) có tên vị Trạng nguyên Nguyễn Trực đứng đầu bảng vàng chói lọi. Từ đường Trạng nguyên tại xã Tam Hưng, Thanh Oai, Hà Nội vừa được Bộ VH-TT&DL công nhận là Di tích lịch sử quốc gia.

 

Nguyễn Trực (1417-1473) , tên chữ là Công Dĩnh, hiệu là Sư Liêu, người làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Ông xuất thân trong một gia đình khoa bảng, cha là Nguyễn Thì Trung, một nhà thơ khá nổi tiếng đầu đời Lê. Nguyễn Trực thuở nhỏ thông minh, mới 18 tuổi đã đỗ đầu kỳ thi Hương, 26 tuổi đỗ đầu kỳ thi Đình và vinh danh Trạng nguyên đầu tiên triều Lê nước Đại Việt.

Trong văn bia Tiến sĩ đầu tiên do Thân Nhân Trung soạn có ghi: "Các quan đọc bài thi rồi dâng vua xem xét định thứ bậc cao thấp. Vua ban cho Nguyễn Trực đỗ Trạng nguyên, Nguyễn Như Đổ đỗ Bảng Nhãn, Lương Như Hộc đỗ Thám hoa".

Từ đường Trạng nguyên Nguyễn Trực ở làng Bối Khê

Sinh thời, ông từng giữ nhiều chức vụ khác nhau trong triều và đều được các vua Lê đánh giá cao về học vấn và nhân cách thanh tao. Theo khảo cứu của một số nhà nghiên cứu thì ông được các vua Lê hết sức quý trọng và kính nể. Vua Lê Nhân Tông vẽ hình ông để bên cạnh chỗ ngồi để tỏ ý không lúc nào quên. Vua Lê Thánh Tông kính trọng đến mức sai văn thần đem bộ Thiên Nam dư hạ đến tận chỗ ông ở để ông tiện phê duyệt. Rạng danh trong nước nhờ tài năng và đức độ, nổi tiếng nước ngoài vì sự uyên thâm và tài đối đáp, ông đã giữ thể diện tốt đẹp cho nước nhà trong những lần đi sứ. Theo ghi chép trong Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn, Nguyễn Trực khi đi sứ nhà Minh, nhờ tài năng thi ca và tài ứng đối thông minh, nên khi đối đáp với sứ thần nhà Minh là Hoàng Giám, ông đã một lúc họa xong ngay 50 vần thơ lưu biệt, có thể giữ được thể diện trong nước. Tương truyền khi ông đi sứ Trung Quốc, nhân kỳ thi Hội, vua nhà Minh mời các sứ thần tham gia, ông đỗ đầu (Trạng nguyên) nên từ đó được gọi là Lưỡng quốc Trạng nguyên. Cùng với một nhân cách làm quan thanh liêm là một tấm lòng luôn mong muốn về một chế độ hoà mục và tấm lòng cống hiến phò vua giúp nước.

 

Từ đường Trạng nguyên Nguyễn Trực - nơi nhà xưa của ông, nay thuộc làng Bối Khê, thôn Song Khê, xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai vừa được trùng tu. 

Ngày 20/4/2011, lễ đón nhận di tích lịch sử quốc gia nhà thờ Trạng Nguyên Nguyễn Trực theo Quyết định số 318/QĐ-BVHTTDL ngày 26/12011 của Bộ VH-TT&DL đã diễn ra tại xã Tam Hưng, Thanh Oai. Ngay sau lễ công nhận, xã Tam Hưng đã thành lập Ban bảo vệ di tích lịch sử nhà thờ Trạng nguyên Nguyễn Trực thực hiện việc quản lý, bảo vệ di tích theo quy định của pháp luật hiện hành.

Hồng Lam

Đăng lúc: 21/04/2011 10:20

Bản để in Lưu vào bookmarkKết nối nhà cung cấp đặc sản, nhà sản xuất, nhà phân phối