Đến với nhà cổ Cốc Thôn

ICTnews - Đến nay Cốc Thôn vẫn còn lưu giữ được hàng chục ngôi nhà cổ có tuổi đời từ 100-300 năm được bảo tồn khá nguyên vẹn. Tuy nhiên, nhà cổ ở Cốc Thôn chưa được nhiều người biết đến và cũng chưa nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền trong việc hỗ trợ người dân bảo tồn làng cổ, nhà cổ.

Làng Cốc Thôn, xã Cam Thượng, huyện Ba Vì nằm cách quốc lộ 32 và trung tâm huyện không xa nhưng đến nay còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa và kiến trúc truyền thống của người Việt tồn tại từ hàng trăm năm trước. Cả thôn có khoảng 200 nóc nhà thì có tới 60 nhà cổ có tuổi đời từ 100-300 năm, trong đó 20 nhà có giá trị đặc biệt cả về niên đại và kiến trúc. Đặc trưng các ngôi nhà ở đây đều theo kiến trúc truyền thống với 3 gian, 2 chái, lợp ngói mũi, tường xây gạch chỉ hoặc đá ong liên kết với nhau bằng vữa đất vững chắc. Trong đó, nhiều ngôi nhà có quy mô lớn, lâu đời như nhà của ông Nguyễn Bá Tạo, Lã Hữu An, Nguyễn Đăng Đại, Nguyễn Văn Uyển... Đặc biệt, ngôi nhà của gia đình cụ Nguyễn Thị Mẫn đã trải qua sáu, bảy thế hệ. Nhiều đoàn nghiên cứu, khảo sát về thăm, đọc đôi câu đối còn lưu lại ở gian giữa đã cho rằng ngôi nhà được xây vào đời vua Tự Đức. Nhà được làm theo kiến trúc truyền thống: 3 gian, 2 buồng, 1 dĩ, mái lợp ngói mũi, cửa gỗ kiểu bức bàn, các vì kèo được khéo léo kết hợp với nhau theo lối câu đầu lộn túi, nhà được đỡ bằng hệ thống cột 5 hàng chân, tường nhà xây bằng đá ong, vữa đất… Các họa tiết trên gỗ được trạm trổ hoa văn vô cùng tinh xảo. Trong nhà, đồ thờ tự như ban thờ, án gian, câu đối, hoành phi… vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn.

Cụ Nguyễn Thị Mẫn trước ngôi nhà cổ được xây từ thời vua Tự Đức.

Cùng với hệ thống nhà cổ, Cốc Thôn còn giữ được khá nguyên vẹn các thiết chế văn hóa như đình làng, ao làng, giếng làng… Trong đời sống sinh hoạt, người dân Cốc Thôn vẫn giữ được nền nếp gia phong, nhiều thế hệ cùng sinh sống dưới một nếp nhà, tình làng nghĩa xóm tối lửa tắt đèn có nhau. Nét độc đáo nhất ở Cốc Thôn là hiện còn lưu giữ tục lệ ăn tiệc làng. Vào ngày hội làng 17 tháng Giêng hằng năm, già trẻ trai gái lại tắt bếp nhà, tụ tập đông đủ ra đình làng tế lễ tưởng nhớ công ơn của cha ông đã lập làng, cùng ăn cỗ, cỗ chỉ 4 người ngồi một mâm theo 4 góc. Lệ này có từ hàng trăm năm qua và nay vẫn được duy trì.

Mặc dù giữ được khá nguyên vẹn các nhà cổ đặc trưng của vùng nông thôn truyền thống nhưng do được làm từ quá lâu nên nhiều ngôi nhà ở Cốc Thôn đã bị xuống cấp. Do nhiều ngôi nhà đã cũ, không bảo đảm an toàn và bức xúc về chỗ ở nên cũng có một số ngôi nhà đã bị chủ nhân phá bỏ. Gần đây nhất, năm 2011, ngôi nhà cổ hơn 200 năm tuổi của gia đình ông Đặng Văn Chinh được tháo dỡ để thế vào đó một ngôi nhà cao tầng khang trang hơn.

Dù chỉ cách xã Đường Lâm (Sơn Tây) vài trăm mét nhưng số phận nhà cổ ở Cốc Thôn và Đường Lâm lại hoàn toàn khác nhau. Nhà cổ ở Cốc Thôn chưa được nhiều người biết đến và cũng chưa nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền trong việc hỗ trợ người dân bảo tồn làng cổ, nhà cổ.

Nguyệt Hà

Đăng lúc: 20/12/2010 10:47

Bản để in Lưu vào bookmarkKết nối nhà cung cấp đặc sản, nhà sản xuất, nhà phân phối