Đại thi hào Nguyễn Du với Thăng Long - Hà Nội

Năm 2010, Thủ đô Hà Nội tròn 1000 năm tuổi, cũng là năm kỷ niệm 245 năm ngày sinh và 190 năm ngày mất của Đại thi hào, Danh nhân văn hóa Nguyễn Du. Tiếp tục "nghiệp tay trái" của mình, nhà nghiên cứu lịch sử Đặng Duy Phúc đã cho ra đời cuốn "Nguyễn Du với Thăng Long - Hà Nội", được đưa vào "Tủ sách Thăng Long ngàn năm văn hiến".

Ngay phần mở đầu, sách đã được giới thiệu trang trọng: "Cuốn Nguyễn Du với Thăng Long - Hà Nội đã được nhà nghiên cứu Đặng Duy Phúc dày công sưu tầm, tập hợp tư liệu một cách hệ thống, toàn diện nhằm cung cấp cho các nhà nghiên cứu và bạn đọc trong cũng như ngoài nước một bức tranh toàn cảnh về gia đình dòng tộc Nguyễn Du ở Tiên Điền và xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII - những yếu tố hun đúc nên tâm hồn thi sĩ Nguyễn Du".

Cuốn sách dày 255 trang, gồm 6 chương. Chương I trình bày khá chi tiết và hệ thống về dòng tộc của Nguyễn Du tại quê hương Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh, đồng thời cũng nêu lên những phát hiện khá lý thú về nguồn gốc xa xưa của Đại thi hào tại Canh Hoạch, Thanh Oai, Hà Nội với vị tổ 9 đời là Nguyễn Thiến, Trạng nguyên khoa Nhâm Thìn (1532).

Đến chương II, bạn đọc lại được biết thêm nơi sinh ra và lớn lên của Nguyễn Du. Ra đời giữa một ngày cuối đông năm Ất Dậu tại phường Bích Câu, Kinh đô Thăng Long, trong một gia đình đại quý tộc có thế lực bậc nhất thời Lê - Trịnh, Nguyễn Du đã có một tuổi thơ êm đềm sống trong nhung lụa, nhưng khi lên mười thì mất cha, lên mười hai thì mất mẹ. Những năm sau đó với thân phận mồ côi, lại gặp lúc đất nước lâm cảnh nhiễu nhương, ông đã phải trải qua bao cảnh đời éo le. Lật dở chương tiếp theo ta như thấy lại quãng thời gian ông lớn lên, phải rời xa Thăng Long để đi học, đi thi, lấy vợ, rồi làm quan võ ở trấn Thái Nguyên. Nhưng dù đi đâu, ở đâu thì Thăng Long vẫn luôn là điểm tựa thân thương cho những bận đi về.

Chương IV viết về những năm tháng Nguyễn Du trở lại quê hương Tiên Điền ở ẩn và từ đó hồn thơ trong ông từng đã khởi sắc ở Thăng Long, lại được dịp bồi đắp lớn lên mãnh liệt. Chính trên quê hương Tiên Điền, Nguyễn Du đã sáng tác nên những áng thơ nôm bất hủ: Văn tế hai cô gái Trường Lưu, Thác lời trai phường nón, Văn chiêu hồn và cao hơn là kiệt tác Truyện Kiều. Trong chương này, tác giả đã đưa ra những căn cứ vững chắc phản bác những quan điểm trước đây cho rằng Nguyễn Du viết Truyện Kiều khi làm quan ở Phú Xuân hoặc khi làm cai bạ ở Quảng Bình.

Bạn đọc sẽ trở về cùng Nguyễn Du những năm tháng ra làm quan với nhà Nguyễn khi đọc đến chương tiếp theo. Làm quan xa, nhưng ông luôn nặng lòng với Thăng Long, hễ có dịp được về lại chốn thân thuộc ấy là thi sĩ lại thêm dịp trải lòng mình qua thơ. Chính vì thế, Thăng Long là mảnh đất đi vào thơ Nguyễn Du nhiều nhất. Ở chương này, tác giả còn kể lại khá chi tiết chuyến đi thú vị của Chánh sứ Nguyễn Du sang nhà Thanh.

Phần cuối cùng của tập sách (chương VI) rất đặc biệt ở chỗ đã tập trung khắc họa tấm lòng người Thăng Long-Hà Nội với Nguyễn Du. Đối với thi sĩ họ Nguyễn, Thăng Long-Hà Nội hết sức thân thương và vô cùng gắn bó. Ngược lại, nhân dân Thăng Long-Hà Nội trải qua bao biến động thăng trầm, trước sau luôn yêu thích Truyện Kiều, luôn quý trọng và đánh giá cao Nguyễn Du.

Đọc Nguyễn Du với Thăng Long-Hà Nội, chắc chắn người đọc sẽ cảm được nhiều hơn cái tình của thi sĩ và cũng tự hào hơn về Thăng Long-Hà Nội, chốn đô thành đã sinh ra và nuôi dưỡng nhà thơ đến tuổi thành niên.

Duy Long

Đăng lúc: 07/01/2011 09:49

Bản để in Lưu vào bookmarkKết nối nhà cung cấp đặc sản, nhà sản xuất, nhà phân phối